Zalecenia dotyczące zapytań

Rządy Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej powinny uprościć i zmniejszyć liczbę struktur odpowiedzialnych za przygotowanie i budowanie odporności na cywilne sytuacje kryzysowe obejmujące cały system.

Podstawowe struktury powinny być:

• pojedynczy komitet ministerialny na szczeblu gabinetu lub równoważny komitet ministerialny (w tym starszy minister odpowiedzialny za zdrowie i opiekę społeczną) odpowiedzialny za gotowość i odporność cywilną całego systemu na wypadek sytuacji kryzysowych w przypadku każdego rządu, który spotyka się regularnie i któremu przewodniczy lider lub zastępca lidera odpowiedniego rząd; I
• pojedyncza międzyresortowa grupa urzędników wyższego szczebla w każdym rządzie (która regularnie składa sprawozdania Radzie Ministrów lub równoważnej komisji ministerialnej) w celu nadzorowania i wdrażania polityki w zakresie gotowości i odporności cywilnej na sytuacje kryzysowe.

Należy to wdrożyć w ciągu 12 miesięcy od opublikowania niniejszego Sprawozdania.

W ciągu 6 miesięcy od utworzenia grupy urzędników wyższego szczebla powinna ona zakończyć przegląd mający na celu uproszczenie i zmniejszenie liczby struktur odpowiedzialnych za ogólnosystemową gotowość i odporność cywilną na sytuacje kryzysowe.

Następnie, w ciągu 24 miesięcy od publikacji niniejszego Raportu, komisja ministerialna powinna zracjonalizować i usprawnić podległe lub wspierające grupy i komitety odpowiedzialne za gotowość i odporność cywilną całego systemu. Wszelkie grupy i komitety powołane lub utworzone w celu wspierania tej podstawowej struktury powinny mieć jasny cel i powinny regularnie składać sprawozdania na temat postępów w realizacji powierzonych im zadań i ich zakończenia.

Rząd Wielkiej Brytanii i zdecentralizowane administracje powinny współpracować nad opracowaniem nowego podejścia do oceny ryzyka, które odejdzie od polegania na pojedynczych rozsądnych najgorszych scenariuszach w stronę podejścia, które:

• ocenia szerszy zakres scenariuszy reprezentatywnych dla różnych ryzyk i zakres każdego rodzaju ryzyka;
• oprócz radzenia sobie z jej konsekwencjami uwzględnia zapobieganie sytuacjom nadzwyczajnym i łagodzenie ich skutków;
• zapewnia pełną analizę sposobów, w jakie połączone skutki różnych zagrożeń mogą skomplikować lub pogorszyć sytuację nadzwyczajną;
• oprócz krótkoterminowych ocenia ryzyko długoterminowe i rozważa, w jaki sposób mogą one na siebie oddziaływać;
• dokonuje oceny wpływu każdego ryzyka na osoby bezbronne; I
• uwzględnia potencjał i możliwości Wielkiej Brytanii.

Czyniąc to, rząd Wielkiej Brytanii i zdecentralizowane administracje powinny przeprowadzić oceny ryzyka, które odzwierciedlają okoliczności i cechy charakterystyczne Anglii, Walii, Szkocji, Irlandii Północnej i Wielkiej Brytanii jako całości.

Rząd Wielkiej Brytanii i zdecentralizowane administracje powinny wspólnie wprowadzić ogólnokrajową, całościową strategię cywilną na wypadek sytuacji nadzwyczajnych (która obejmuje pandemie), aby zapobiec każdej sytuacji nadzwyczajnej, a także ograniczyć, kontrolować i łagodzić jej skutki.

Strategia powinna co najmniej:

• być elastycznym;
• zawierać sekcje poświęcone każdej potencjalnej sytuacji nadzwyczajnej cywilnej obejmującej cały system – na przykład sekcję dotyczącą pandemii, z jasnym wyjaśnieniem ról i obowiązków rządu Wielkiej Brytanii, zdecentralizowanych administracji i ich departamentów/dyrekcji, a także lokalnych służb ratowniczych;
• rozważyć szeroki zakres potencjalnych scenariuszy dla każdego rodzaju sytuacji awaryjnej;
• zidentyfikować kluczowe problemy i określić zakres potencjalnych reakcji;
• określić, w jaki sposób należy zastosować strategię, aby zapewnić, że wszelkie potencjalne reakcje będą proporcjonalne do konkretnych okoliczności sytuacji nadzwyczajnej;
• obejmować ocenę krótko-, średnio- i długoterminową, opartą na opublikowanych modelach, potencjalnych skutków zdrowotnych, społecznych i gospodarczych sytuacji nadzwyczajnej oraz potencjalnych reakcji na sytuację nadzwyczajną dla ludności, a w szczególności osób bezbronnych; I
• obejmować ocenę infrastruktury, technologii i umiejętności, których Wielka Brytania potrzebuje, aby skutecznie reagować na sytuację nadzwyczajną, oraz ocenę tego, jak te potrzeby mogą się zmienić w zależności od różnych scenariuszy.

Strategia powinna podlegać ponownej merytorycznej ocenie co najmniej co trzy lata, aby zapewnić jej aktualność i skuteczność oraz uwzględniać wnioski wyciągnięte pomiędzy ponownymi ocenami.

Rząd Wielkiej Brytanii, współpracując z zdecentralizowanymi administracjami, powinien ustanowić mechanizmy terminowego gromadzenia, analizowania, bezpiecznego udostępniania i wykorzystywania wiarygodnych danych na potrzeby reagowania w sytuacjach kryzysowych przed przyszłymi pandemiami. Systemy danych należy przetestować w ćwiczeniach związanych z pandemią.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien także zlecić szerszy zakres projektów badawczych, gotowych do rozpoczęcia w przypadku przyszłej pandemii. Mogą to być badania „hibernowane” lub istniejące badania, które zaprojektowano tak, aby można je było szybko dostosować do nowej epidemii. Należy zachęcać do lepszej współpracy z partnerami międzynarodowymi. Powinno to obejmować projekty mające na celu:

• zrozumieć powszechność występowania nowego wirusa;
• mierzyć skuteczność szeregu różnych środków w zakresie zdrowia publicznego; I
• określić, które grupy osób bezbronnych są najbardziej dotknięte pandemią i dlaczego.

Rząd Wielkiej Brytanii i zdecentralizowane administracje powinny wspólnie przeprowadzać ogólnokrajowe ćwiczenia w zakresie reagowania na pandemię co najmniej co trzy lata.

Ćwiczenie powinno:

• przetestować ogólnokrajową, międzyrządową, krajową i lokalną reakcję na pandemię na wszystkich etapach, od początkowej epidemii po liczne fale na przestrzeni kilku lat;
• obejmować szeroki zakres osób zaangażowanych w przygotowanie i reagowanie na pandemię; I
• rozważyć, w jaki sposób w przypadku pandemii zostanie udzielona pomoc szerokiemu gronu bezbronnych osób.

W przypadku wszystkich ćwiczeń cywilnych w sytuacjach nadzwyczajnych rządy Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej powinny (chyba że względy bezpieczeństwa narodowego tego nie robią):

• publikuje sprawozdanie z ćwiczenia podsumowujące ustalenia, wnioski i zalecenia w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczenia;
• publikuje plan działania określający konkretne kroki, które zostaną podjęte w odpowiedzi na ustalenia zawarte w raporcie oraz określający podmiot, w terminie sześciu miesięcy od zakończenia działania; I
• przechowuj raporty z ćwiczeń, plany działania oraz plany i wytyczne na wypadek sytuacji nadzwyczajnej z całej Wielkiej Brytanii w jednym, ogólnokrajowym archiwum internetowym, dostępnym dla wszystkich zaangażowanych w gotowość, odporność i reagowanie na sytuacje kryzysowe.

Rządy Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej powinny co najmniej co trzy lata sporządzać i publikować dla swoich odpowiednich organów ustawodawczych sprawozdania na temat gotowości i odporności cywilnej całego systemu na sytuacje kryzysowe.

Raporty powinny zawierać co najmniej:

• ryzyko zidentyfikowane przez każdy rząd prawdopodobnie doprowadzi do katastrof cywilnych w całym systemie;
• zalecenia wydane każdemu rządowi w celu ograniczenia tego ryzyka oraz informację, czy zalecenia te zostały przyjęte, czy odrzucone;
• analizę kosztów i korzyści określającą koszty gospodarcze i społeczne akceptacji ryzyka w porównaniu z podjęciem działań mających na celu jego złagodzenie;
• kto może być narażony na ryzyko i jakie kroki podejmuje się w celu ograniczenia tego ryzyka;
• plan określający harmonogram wdrożenia przyjętych zaleceń; I
• aktualizację dotyczącą postępów we wdrażaniu wcześniej przyjętych zaleceń.

Rządy Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej powinny wprowadzić w służbie cywilnej wykorzystanie czerwonych zespołów w celu kontrolowania i kwestionowania zasad, dowodów, polityk i porad dotyczących gotowości i odporności na cywilne sytuacje kryzysowe w całym systemie. Czerwone drużyny należy sprowadzić spoza rządu i służby cywilnej.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien, w porozumieniu ze zdecentralizowanymi administracjami, utworzyć ustawowy niezależny organ odpowiedzialny za gotowość i odporność cywilną całego systemu na wypadek sytuacji kryzysowych.

Nowemu organowi należy powierzyć odpowiedzialność za:

• zapewnianie niezależnych, strategicznych porad rządowi Wielkiej Brytanii i zdecentralizowanym administracjom w zakresie planowania, gotowości i budowania odporności na sytuacje kryzysowe cywilne obejmujące cały system;
• konsultacje z sektorem wolontariatu, społeczności i przedsiębiorstw społecznych na poziomie krajowym i lokalnym oraz dyrektorami ds. zdrowia publicznego w sprawie ochrony osób bezbronnych w sytuacjach kryzysowych obejmujących cały system;
• ocena stanu planowania, gotowości i odporności na sytuacje kryzysowe cywilne obejmujące cały system w Wielkiej Brytanii; I
• formułowanie zaleceń dotyczących zdolności i zdolności, które będą wymagane w celu przygotowania się na sytuacje nadzwyczajne cywilne obejmujące cały system i budowania odporności na nie.

Jako środek tymczasowy należy ustanowić nowy organ na zasadach nieustawowych w ciągu 12 miesięcy od wydania niniejszego sprawozdania, aby mógł rozpocząć pracę przed przyjęciem przepisów.

Departament Zdrowia (Irlandia Północna) powinien przywrócić rolę Głównego Lekarza Irlandii Północnej jako niezależną funkcję doradczą. Główny Lekarz Irlandii Północnej nie powinien pełnić funkcji kierowniczych w Departamencie Zdrowia (Irlandia Północna).

Rządowe Biuro ds. Nauki (GO-Science) powinno opracować i prowadzić rejestr ekspertów z czterech krajów Wielkiej Brytanii, którzy byliby skłonni uczestniczyć w pracach naukowych grup doradczych, obejmujących szeroki zakres potencjalnych sytuacji kryzysowych.

W przypadku stanu zagrożenia cywilnego obejmującego cały system rządowy rząd Wielkiej Brytanii oraz administracje zdecentralizowane powinny rutynowo publikować, jak najszybciej, porady techniczne na tematy naukowe, ekonomiczne i społeczne, a także protokoły posiedzeń grup doradczych ekspertów – chyba że istnieją uzasadnione powody uniemożliwiające publikację, takie jak tajemnica handlowa, bezpieczeństwo osobiste lub narodowe, lub gdy obowiązuje tajemnica zawodowa dotycząca porady prawnej.

Rządowe Biuro ds. Nauki (GO-Science), rząd Szkocji, rząd Walii oraz Ministerstwo Zdrowia (Irlandia Północna) powinny opracować standardowe warunki mianowania dla wszystkich uczestników naukowych grup doradczych. Warunki te powinny obejmować:

• jasność co do charakteru roli danej osoby i zakresu jej odpowiedzialności, a także prawdopodobnego zaangażowania czasowego;
• płatności, w przypadku których zaangażowanie czasowe oznacza konieczność poświęcenia czasu poza swoją istotną rolą;
• dostęp do usług wsparcia oraz dostęp do porad dotyczących bezpieczeństwa osobistego i online, wraz z procedurami zgłaszania konkretnych obaw.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien wprowadzić w Anglii artykuł 1 Ustawy o równości z 2010 r., wdrażający obowiązek społeczno-ekonomiczny.

Zgromadzenie Irlandii Północnej i władze wykonawcze Irlandii Północnej powinny rozważyć wprowadzenie równoważnego przepisu w ramach art. 75 ustawy o Irlandii Północnej z 1998 r.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien wprowadzić przepisy, które nadałyby ocenie skutków dla praw dziecka podstawę prawną w Anglii.

Władze Irlandii Północnej powinny rozważyć wprowadzenie podobnego przepisu.

Rządy Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej powinny uzgodnić ramy identyfikujące osoby, które byłyby najbardziej narażone na zakażenie i śmierć z powodu choroby, a także te, na które najprawdopodobniej negatywnie wpłyną wszelkie działania podjęte w odpowiedzi na przyszłą pandemię. Ramy te powinny określać konkretne kroki, które można podjąć w celu ograniczenia ryzyka dla tych osób.

Oceny wpływu na równość powinny stanowić część tych ram. Jeśli nie można ich przeprowadzić w czasie kryzysu narodowego, należy je przywrócić jak najszybciej.

Każdy rząd powinien uzgodnić i opublikować w swojej odpowiedzi na niniejszy raport, w jaki sposób zapewni uwzględnienie tych ram w procesie decyzyjnym w sytuacjach nadzwyczajnych, a także kto będzie odpowiedzialny za zadbanie o to, aby kwestie te pozostały brane pod uwagę w czasie kryzysu narodowego.

Władze wykonawcze Irlandii Północnej i rząd Wielkiej Brytanii (w razie potrzeby w porozumieniu z rządem Irlandii) powinny dokonać przeglądu struktur i delegowanych uprawnień rządu Irlandii Północnej, aby rozważyć:

• upoważnienie Pierwszego Ministra i wicepremiera do wspólnego kierowania pracą innych ministrów i departamentów w sytuacji nadzwyczajnej;

• upoważnienie Szefa Służby Cywilnej Irlandii Północnej w zakresie przydzielania urzędników do departamentów lub struktur reagowania kryzysowego w sytuacjach nadzwyczajnych; oraz

• w jaki sposób decyzje, które zwykle wymagają zatwierdzenia przez ministra, zostaną podjęte w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej w trakcie zawieszenia porozumień o podziale władzy.

Rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny określić w przyszłych strategiach gotowości na pandemię (patrz Moduł 1 Raportu Komisji Śledczej, Zalecenie 4), w jaki sposób będzie wyglądało podejmowanie decyzji w przypadku przyszłej pandemii.

Powinno to obejmować przepisy dotyczące wykorzystania COBR jako początkowej struktury reagowania oraz określić sposób, w jaki rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane przejdą z zarządzania pandemią za pośrednictwem COBR do zarządzania nią za pośrednictwem odrębnych ustaleń w każdym kraju, gdy stanie się jasne, że sytuacja nadzwyczajna będzie miała charakter długoterminowy.

Powinien on obejmować przepisy dotyczące długoterminowych struktur decyzyjnych w rządzie Wielkiej Brytanii, które będą obejmować:

• grupa strategiczna, która będzie ustalać ogólne podejście do każdego etapu pandemii i podejmować decyzje dotyczące głównych interwencji (np. wejścia i wyjścia z lockdownu); oraz

• grupa operacyjna, która będzie podejmować decyzje dotyczące wdrażania uzgodnionej strategii w trakcie pandemii.

Projekt tych struktur powinien obejmować zarys procedur podejmowania decyzji dla każdej grupy.

Strategia powinna zawierać wyraźne postanowienia dotyczące udziału rządu brytyjskiego w procesie decyzyjnym grup strategicznych i operacyjnych.

Powinna ona również przewidywać, że decyzje długoterminowe będą podejmowane przede wszystkim przez gabinety Wielkiej Brytanii, Szkocji i Walii oraz Irlandii Północnej

Wykonawczy.

Grupy decyzyjne w każdym kraju powinny obejmować ministra odpowiedzialnego za reprezentowanie interesów grup wrażliwych. W rządzie Wielkiej Brytanii minister ds. kobiet i równości może być najwłaściwszym ministrem w tym zakresie.

Rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny ustanowić formalne ustalenia dotyczące obowiązków premiera i pierwszego ministra (a w Irlandii Północnej zastępcy pierwszego ministra), mające zastosowanie w przypadku ogólnokrajowego stanu nadzwyczajnego, gdyby urzędujący premier z jakiegokolwiek powodu nie był w stanie pełnić swoich obowiązków.

Reagowanie na przyszłe zagrożenia cywilne obejmujące cały system powinno być koordynowane za pośrednictwem centralnych zespołów zadaniowych w Wielkiej Brytanii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej, odpowiedzialnych za zlecanie i syntezę doradztwa, koordynację jednolitego obrazu danych oraz usprawnianie procesów decyzyjnych. W ramach przygotowań, rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny opracować procedury operacyjne dla tych zespołów zadaniowych, w tym między innymi określić kluczowe role niezbędne do ich funkcjonowania oraz sposób ich wyznaczania.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien również określić rolę swojej grupy zadaniowej we wspieraniu procedur decyzyjnych w ramach struktur strategicznych i operacyjnych podejmujących decyzje.

Należy uwzględnić te ustalenia w przyszłych strategiach gotowości na pandemię (patrz Zalecenie 4 modułu 1 raportu komisji śledczej).

Biuro Wykonawcze powinno zmienić Kodeks Ministrów, nakładając na ministrów obowiązek zachowania poufności, który zabrania ujawniania indywidualnych poglądów ministrów wyrażanych podczas spotkań Komitetu Wykonawczego Irlandii Północnej.

Rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny opracować plany działań dotyczące zwiększenia dostępności komunikatów rządowych w czasie pandemii.

Co najmniej powinny one obejmować zapewnienie tłumaczeń konferencji prasowych rządu na brytyjski język migowy (oraz irlandzki język migowy w Irlandii Północnej) oraz tłumaczenie najważniejszych komunikatów na najczęściej używane języki w Wielkiej Brytanii.

Rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny zadbać o to, aby projekt procedury zatwierdzającej stał się standardowym procesem uchwalania istotnych i szeroko zakrojonych uprawnień w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak pandemia, w ramach podstawowych przepisów dotyczących zdrowia publicznego.

Każde odstępstwo od tej procedury powinno mieć charakter wyjątkowy, z jasnymi kryteriami i zabezpieczeniami zapobiegającymi omijaniu kontroli parlamentarnej. Zabezpieczenia te powinny obejmować:

• „klauzule wygaśnięcia” dla rozporządzeń wydanych w drodze procedury zatwierdzającej, określające jasną datę wygaśnięcia, zazwyczaj w ciągu dwóch miesięcy; oraz

• obowiązek składania przez ministrów co dwa miesiące sprawozdania swoim organom ustawodawczym z wykonywania uprawnień nadzwyczajnych.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien dokonać przeglądu Ustawy o sytuacjach kryzysowych z 2004 r. w celu oceny jej potencjalnej roli w zarządzaniu przyszłymi sytuacjami kryzysowymi, w tym pandemiami, oraz ewentualnej możliwości jej wykorzystania jako tymczasowych ram reagowania kryzysowego do czasu uchwalenia bardziej szczegółowych przepisów wraz z odpowiednimi zabezpieczeniami parlamentarnymi.

Recenzja powinna:

• zbadać warunki, w jakich można powołać się na ustawę o sytuacjach nadzwyczajnych z 2004 r. w przypadku zagrożenia zdrowia publicznego;

• rozważyć wszelkie zmiany w zabezpieczeniach Ustawy, takie jak test potrójnego zamka lub ograniczenia czasowe, które uczyniłyby ją bardziej dostosowaną do pandemii; i

• opracować jasne wytyczne dotyczące stosowania Ustawy w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym podczas pandemii, aby uzasadnić jej stosowanie jako środka nadzwyczajnego przed uchwaleniem konkretnych przepisów – takich jak projekt ustawy dotyczący pandemii.

Rząd Wielkiej Brytanii, rząd Szkocji, rząd Walii i władze Irlandii Północnej powinny opracować portal internetowy, który będzie można wykorzystać w przyszłych sytuacjach kryzysowych. Portal ten będzie służył obywatelom do uzyskiwania dostępu do informacji o obowiązujących na ich obszarze ograniczeniach prawnych i wszelkich powiązanych wytycznych.

Portal powinien być łatwo dostępny, a jego zawartość napisana prostym i jednoznacznym językiem.

Rząd Wielkiej Brytanii powinien zgodnie ze standardową praktyką zaprosić administracje zdecentralizowane do wyznaczenia odpowiednich ministrów i urzędników, którzy będą uczestniczyć w posiedzeniach COBR w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych o charakterze cywilnym obejmujących cały system, które mogą mieć skutki dla całego Zjednoczonego Królestwa.

Chociaż relacje międzyrządowe powinny być ułatwiane poprzez COBR w początkowych miesiącach każdej przyszłej pandemii, rząd Wielkiej Brytanii i administracje zdecentralizowane powinny zapewnić utworzenie specjalnej, czteronarodowej struktury, dotyczącej reagowania na pandemię, w tym samym czasie, gdy następuje przejście od COBR do krajowych struktur decyzyjnych. Struktura ta powinna spotykać się regularnie w czasie pandemii i uczestniczyć w niej wszyscy szefowie rządów.

Ustalenia dotyczące spotkań czterech krajów powinny zostać uwzględnione w przyszłych strategiach gotowości na pandemię (patrz Zalecenie 4 Modułu 1 Raportu Komisji Śledczej).